Vijf productieproblemen die bijna altijd door statische elektriciteit worden veroorzaakt

Vijf productieproblemen die bijna altijd worden veroorzaakt door statische elektriciteit (en hoe je ze kunt herkennen)

Statische elektriciteit is een veel voorkomende, maar vaak over het hoofd geziene oorzaak van productieproblemen. Van het aantrekken van stof en onstabiel materiaalgedrag tot schokken en kwaliteitsdefecten, statisch gerelateerde problemen kunnen zich in veel verschillende vormen voordoen. In dit artikel worden vijf productieproblemen beschreven die vaak verband houden met statische elektriciteit en wordt uitgelegd hoe je kunt herkennen wanneer je statische elektriciteit onder controle moet houden.

Statische elektriciteit is vaak onzichtbaar totdat het problemen begint te veroorzaken.
In veel productieomgevingen worden statische problemen individueel aangepakt: een machineafstelling hier, een extra kwaliteitscontrole daar.
Wanneer soortgelijke symptomen blijven terugkeren, is de onderliggende oorzaak vaak niet opgelost.

Hieronder staan vijf veelvoorkomende productieproblemen die vaak in verband worden gebracht met statische elektriciteit en waar je op moet letten als statische elektriciteit mogelijk een rol speelt.

1. Operators of ander personeel krijgen een schok

Wat je ziet
Machinebedieners krijgen elektrische schokken wanneer ze in de buurt van sterk geladen materialen werken.
Dit kan gebeuren bij het aanraken van machineonderdelen, rollen of materiaal, maar ook wanneer ze in de buurt komen van een geaard metalen voorwerp nadat ze in de buurt van een geladen oppervlak zijn geweest.
In sommige gevallen kan er een vonk overspringen van het geladen voorwerp naar de persoon.

Waarom dit wijst op statische elektriciteit
Statische elektriciteit wordt opgewekt wanneer materialen met elkaar in contact komen en weer van elkaar loskomen, vooral niet-geleidende materialen zoals plastic, papier, hout of textiel.
Wanneer opgehoopte lading wordt afgevoerd naar een geaard voorwerp, kan er een elektrische schok ontstaan.

Waarom het belangrijk is
Ongecontroleerde ontladingen creëren ongemakkelijke en mogelijk onveilige situaties voor operators.

2. Materiaal of labels verschuiven tijdens de verwerking

Wat je ziet
Films/folie, vellen of etiketten drijven zijwaarts af, komen iets omhoog of blijven niet op hun plaats liggen.
De plaatsing van labels wordt inconsistent of het gedrag van het materiaal verandert bij hogere productiesnelheden.

Waarom wijst dit op statische problemen
Elektrostatische krachten kunnen materialen aantrekken of afstoten, vooral lichte folies en etiketten.

Zelfs kleine variaties in lading kunnen invloed hebben op hoe materialen bewegen, uitgelijnd zijn of reageren tijdens de verwerking.

Waarom het belangrijk is
Materiaalgedrag wordt onvoorspelbaar en moeilijk te stabiliseren.
Dit resulteert vaak in een lagere lijnsnelheid, handmatige correcties of een hoger afkeurpercentage, zonder dat de hoofdoorzaak wordt aangepakt.

3. Stof aantrekking op producten of materialen

Wat je ziet
Stof of andere in de lucht zwevende deeltjes klampen zich vast aan folies, plastic onderdelen of andere geladen oppervlakken, zelfs in relatief schone omgevingen.
Het verwijderen van het stof verplaatst het probleem alleen maar. Vaak komt de vervuiling verderop in het proces weer terug.

Waarom dit wijst op statische problemen
Elektrostatische lading op een oppervlak zorgt ervoor dat het deeltjes uit de omringende luchtaantrekt .

Zolang het materiaal geladen blijft, blijft het stof aangetrokken worden.

Waarom het belangrijk is
Stof leidt tot visuele defecten, vervuiling en kwaliteitsproblemen, vooral vóór het coaten, drukken of verpakken.

4. Zichtbare defecten in het eindproduct

Wat je ziet
Gangbare voorbeelden kunnen zijn:

• luchtbellen onder coatings of lak
• stof in, of op, plastic
• verkeerd uitgelijnde of gekreukte labels
• inconsistent uiterlijk van het oppervlak

Deze defecten treden vaak met tussenpozen op en zijn moeilijk te voorspellen of consistent te reproduceren.

Waarom wijst dit op statische elektriciteit
Statische elektriciteit beïnvloedt de manier waarop materialen interageren met coatings, films en de omringende lucht.
Ongecontroleerde lading kan de positionering van materialen verstoren, deeltjes vasthouden of de vorming van gladde oppervlakken belemmeren.

Waarom het belangrijk is
Omdat deze defecten meestal laat in de productie worden ontdekt, zijn ze kostbaar en kunnen ze verkeerd worden gediagnosticeerd als materiaal- of coatingproblemen.

5. Veelvuldige handmatige aanpassingen zonder duidelijke oorzaak

Wat je ziet
Operators maken regelmatig kleine procesaanpassingen om de productie draaiende te houden, zoals veranderingen in snelheid, spanning, luchtstroom of reinigingsfrequentie.
De prestaties verbeteren kortstondig en verslechteren daarna weer zonder duidelijke verklaring.

Waarom dit wijst op statische problemen
Statische niveaus veranderen met het materiaaltype, de productiesnelheid en de omgevingsomstandigheden.
Zonder effectieve statische controle compenseren operators voor symptomen in plaats van de onderliggende oorzaak aan te pakken.

Waarom het belangrijk is
Dit resulteert in inconsistente productieoutput, afhankelijkheid van de operator en onnodige stilstand.

Het patroon herkennen

Wanneer een of meer van deze problemen steeds terugkeren, vooral wanneer de omstandigheden veranderen, is statische elektriciteit vaak een deel van het probleem.
Omdat statische elektriciteit niet altijd wordt gemeten of gecontroleerd, kan het over het hoofd worden gezien of ten onrechte aan andere oorzaken worden toegeschreven.

Afhankelijk van het proces kan statische controle bestaan uit eliminatie, gecontroleerde oplading of processbewaking.
Het herkennen van de symptomen is altijd de eerste stap.

Als je wilt bespreken hoe statische beheersing in jouw productieomgeving kan worden aangepakt, denken we graag met je mee. Onze specialisten kunnen helpen beoordelen welke aanpak voor statische controle bij je proces past.
👉 Neem contact met ons op via cs@simco-ion.nl of neem contact op met een lokale Simco-ION vertegenwoordiger.

Wil je de verschillen tussen statische besturingsmethoden begrijpen?

In ons vergelijkingsartikel leggen we uit wat de verschillen zijn tussen stand-alone ionisatoren, IQ-gebaseerde bewaking en gesloten terugkoppelingssystemen, en wanneer elke aanpak zinvol is.

👉 Lees het vergelijkingsartikel